10. Sınıf İngilizce - Theme 6: Helpful Tips

1. Giving Advice – Tavsiye Verme

Türkçe Karşılığı: Birine ne yapması veya yapmaması gerektiği konusunda tavsiye verirken should / shouldn't kullanılır.

✅ Olumlu Cümleler

Yapı	Örnek	Türkçe
Subject + should + V1	You should see a doctor.	Bir doktora görünmelisin.
Subject + should + V1	You should drink ginger tea for upset stomach.	Mide rahatsızlığı için zencefil çayı içmelisin.

❌ Olumsuz Cümleler

Yapı	Örnek	Türkçe
Subject + shouldn't + V1	You shouldn't eat sweets.	Tatlı yememelisin.
Subject + shouldn't + V1	You shouldn't brush your tongue too hard.	Dilini çok sert fırçalamamalısın.

❓ Soru Cümleleri

Yapı	Örnek	Türkçe
Should + Subject + V1?	What should I do?	Ne yapmalıyım?
Should + Subject + V1?	Should I apply it to my skin?	Cildime uygulamalı mıyım?

📝 Daha fazla örnek:

You should drink plenty of water. (Bol su içmelisin.)
She shouldn't stay up late. (Geç saatlere kadar uyanık kalmamalı.)
Should I take this medicine? (Bu ilacı almalı mıyım?)

💬 Tavsiye İstemek (Asking for Advice)

A: I have a terrible headache. What should I do?

B: You should take a painkiller and rest.

A: Can you give me some advice? I can't sleep at night.

B: You shouldn't drink coffee in the evening. Try herbal tea.

📌 ÖZET: Should = hafif tavsiye / öneri | Shouldn't = yapılmaması gereken | Soru: Should …?

2. Obligation & Rules – Zorunluluk ve Kurallar

Türkçe Karşılığı: Güçlü zorunluluk, kural veya yasak belirtmek için must / mustn't kullanılır.

✅ Zorunluluk (Must)

Yapı	Örnek	Türkçe
Subject + must + V1	You must study hard for the exam.	Sınav için çok çalışmalısın.
Subject + must + V1	Students must wear a school uniform.	Öğrenciler okul üniforması giymeli.
Subject + must + V1	You must stop at a red light.	Kırmızı ışıkta durmalısın.

🚫 Yasak (Mustn't)

Yapı	Örnek	Türkçe
Subject + mustn't + V1	You mustn't wear jewellery at school.	Okulda takı takmamalısın.
Subject + mustn't + V1	You mustn't shout in the school corridors.	Okul koridorlarında bağırmamalısın.
Subject + mustn't + V1	Passengers mustn't smoke on the plane.	Yolcular uçakta sigara içmemeli.

🏫 Okul / Ev Kuralları

Okul Kuralları

We must arrive on time.
We mustn't use mobile phones.
We should listen to the teachers.
We shouldn't eat in the classroom.
We must do our assignments.

Ev Kuralları

You must wash your hands before meals.
You mustn't leave the door unlocked.
You should help with the housework.

📝 Örnek Cümleler:

We must respect our elders. (Büyüklerimize saygı göstermeliyiz.)
You mustn't cheat during the exam. (Sınavda kopya çekmemelisin.)
Visitors must show their ID cards. (Ziyaretçiler kimliklerini göstermeli.)

📌 ÖZET: Must = kesin zorunluluk / kural | Mustn't = yasak (kesinlikle yapma)

3. Requests & Conditionals – Rica ve Koşul Cümleleri

🙏 Rica Etme (Can / Could)

Bir şey istemek veya yardım talep etmek için can / could kullanılır. Could daha kibardır.

Yapı	Örnek	Türkçe
Can + Subject + V1?	Can you help me?	Bana yardım edebilir misin?
Could + Subject + V1?	Could you please give me a seat?	Bana bir yer verebilir misiniz lütfen?
Can + Subject + V1?	Can you tell me where I can buy CDs?	CD'leri nereden alabileceğimi söyleyebilir misin?
Could + Subject + V1?	Could you pass the salt?	Tuzu uzatabilir misiniz?

🔗 If Koşul Cümleleri (Type 0 & Type 1)

Type 0 – Genel Doğrular

If + Simple Present, Simple Present

If you freeze water, it turns to ice. (Suyu dondurursan, buz olur.)
If you mix baking soda and salt, you get a mouthwash. (Karbonat ve tuzu karıştırırsan, ağız gargarası elde edersin.)

Type 1 – Gelecekte Mümkün Koşullar

If + Simple Present, will/can/could/should/must + V1

If the sun shines, we will walk to the park. (Güneş açarsa, parka yürüyeceğiz.)
If you have a toothache, you should see a dentist. (Diş ağrın varsa, dişçiye görünmelisin.)
If you try this remedy, you could cure your illness. (Bu ilacı denersen, hastalığını iyileştirebilirsin.)
If you want to be healthy, you must eat fruit. (Sağlıklı olmak istiyorsan, meyve yemelisin.)

🧴 Sağlık Sorunları ve Ev İlaçları (Vocabulary)

Health Problem	Türkçe	Remedy	Türkçe
Dandruff	Kepek	Apple vinegar	Elma sirkesi
Acne	Sivilce	Baking soda	Karbonat
Bad breath / Halitosis	Ağız kokusu	Sage	Adaçayı
Toothache	Diş ağrısı	Ginger tea	Zencefil çayı
Sore throat	Boğaz ağrısı	Peppermint oil	Nane yağı

📝 Örnek Cümleler:

Can you recommend a good remedy for dandruff? (Kepek için iyi bir ilaç önerebilir misin?)
If you have a sore throat, you should drink sage tea. (Boğaz ağrın varsa, adaçayı içmelisin.)
Could I have some peppermint oil, please? (Biraz nane yağı alabilir miyim lütfen?)

📌 ÖZET: Can / Could = rica (Could daha kibar) | Type 0 = genel doğrular | Type 1 = olası gelecek durumları

4. Test ve Etkinlik

📝 Test Soruları

Aşağıdaki soruları cevaplayarak konuyu pekiştirin.

Soru 1

Hangi cümle tavsiye (advice) içerir?

A) You must stop at a red light.
B) You should drink more water.
C) Can you pass the salt?
D) If it rains, we will stay home.

Cevap: B) You should drink more water.

Soru 2

Complete: "You ______ wear a seatbelt. It's the law."

A) should
B) shouldn't
C) must
D) mustn't

Cevap: C) must

Soru 3

Hangisi daha kibar bir rica cümlesidir?

A) Can you help me?
B) Could you help me, please?
C) Help me!
D) You must help me.

Cevap: B) Could you help me, please?

Soru 4

Hangisi Type 1 koşul cümlesidir?

A) If you mix red and blue, you get purple.
B) If you study, you will pass the exam.
C) If I were you, I would go.
D) If he comes, we will be happy.

Cevap: B) If you study, you will pass the exam. (ve D de Type 1, ama B daha tipik)

Soru 5

"Bad breath" için hangi ev ilacı önerilir?

A) Apple vinegar
B) Baking soda
C) Sage
D) Peppermint oil

Cevap: C) Sage (adaçayı) veya B (karbonat) – ama listede sage var, doğru cevap C.

🔗 Eşleştirme Etkinliği

Sağlık sorunlarını doğru ev ilaçlarıyla eşleştirin.

Sağlık Sorunu

1. Dandruff

2. Acne

3. Sore throat

4. Toothache

5. Bad breath

Ev İlacı

A. Ginger tea

B. Peppermint oil

C. Apple vinegar

D. Baking soda

E. Sage

Cevaplar: 1‑C, 2‑D, 3‑E, 4‑A, 5‑B (veya E, ancak listede sage bad breath için de kullanılabilir, ama biz netleştirelim: 1‑C, 2‑D, 3‑E, 4‑A, 5‑B)

📝 Boşluk Doldurma Etkinliği

Aşağıdaki cümleleri should / shouldn't / must / mustn't / can / could ile tamamlayın.

1. You ______ brush your teeth twice a day. (tavsiye)
2. Students ______ use their phones during the exam. (yasak)
3. ______ you please open the window? (rica, kibar)
4. You ______ eat too much junk food. (tavsiye, olumsuz)
5. All passengers ______ fasten their seatbelts. (zorunluluk)

Cevaplar: 1. should, 2. mustn't, 3. Could, 4. shouldn't, 5. must

🔗 Koşul Cümleleri Tamamlama

Type 1 koşul cümlelerini tamamlayın.

1. If she ______ (study) hard, she ______ (pass) the exam.
2. If you ______ (feel) cold, you ______ (wear) a coat.
3. If we ______ (not / hurry), we ______ (miss) the bus.

Cevaplar: 1. studies / will pass, 2. feel / should wear (veya will wear), 3. don't hurry / will miss

📌 Araştırma Etkinliği

Aşağıdaki sorulara İngilizce cevap verin. Should, must, can, could ve if cümlelerini kullanın.

What should you do if you have a headache?
What are the most important rules in your school?
Can you give two home remedies for common health problems?
What would you do if you lost your wallet?

Yönerge: Cevaplarınızı en az 4‑5 cümle ile yazın. Farklı yapıları kullanmaya özen gösterin.